Wotum zaufania i absolutorium dla Wójta Gminy Kwilcz

Za nami sesja absolutoryjna, podczas której Radni Rady Gminy Kwilcz udzielili Wójtowi Gminy wotum zaufania i absolutorium z tytułu wykonania budżetu Gminy Kwilcz za rok 2022.

We wtorek, 27 czerwca 2023 r. odbyła się jedna z ważniejszych sesji Rady Gminy Kwilcz, na której Wójt Stanisław Mannek omówił przygotowany „Raport o stanie Gminy Kwilcz za rok 2022”, będący podsumowaniem działalności Wójta w roku poprzednim.

Raport dostępny jest tutaj: https://bip.kwilcz.pl/raport-o-stanie-gminy-kwilcz.html 

Raport ten podsumowuje działalność Wójta Gminy Kwilcz i podległych mu jednostek organizacyjnych w 2022 roku na tle zjawisk i wyzwań, przed którymi stanęła w tym okresie Gmina Kwilcz. Raport składa się z 17 rozdziałów odnoszących się do różnych dziedzin życia społecznego i obejmuje podsumowanie działalności Wójta w roku 2022, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, realizację uchwał Rady Gminy, jak również zawiera analizę obszarów działalności Gminy: sprawy społeczne, demografia, oświata, finanse (opis sytuacji finansowej oraz analiza finansowa budżetu gminy), bezpieczeństwo i porządek publiczny, elementy warunków życia mieszkańców (w m.in. drogi i transport, gospodarka komunalna i przestrzenna) czy kultura i sport. Głównym założeniem przygotowanego Raportu było zaprezentowanie możliwie pełnego obrazu życia Gminy w oparciu o publicznie udostępniane dane statystyczne oraz inne informacje, pozyskane i przetworzone na potrzeby tego dokumentu.

Zebrani radni, po dyskusji nad Raportem, podjęli jednogłośnie uchwałę w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy Kwilcz wotum zaufania.

Kolejnym punktem  obrad było udzielenie absolutorium Wójtowi.

Absolutorium to jeden z najistotniejszych ustawowych środków kontroli rady gminy nad działalnością wójta. Po zakończeniu roku budżetowego, rada gminy ocenia pracę organu wykonawczego – wójta – w zakresie działalności finansowej gminy. Ocena ta ma charakter merytoryczny (powinna odnosić się do wykonania budżetu).

Radni zapoznali się ze sprawozdaniem finansowym wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu za 2022 rok jak również uchwałą Składu Orzekającego Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu w sprawie wydania opinii o sprawozdaniu z wykonania budżetu Gminy Kwilcz w 2022 r. Skład orzekający R.I.O. wyraził pozytywną opinię. Budżet roku 2022 realizowany był w trudnych warunkach makroekonomicznych związanych z wojna na Ukrainie oraz gwałtownym wzrostem inflacji. Skutkiem tego nastąpił znaczny wzrost wydatków a w szczególności wydatków dotyczących zakupu energii, ciepła i paliw.  W wyniku wprowadzonych zmian budżetowych przez Radę Gminy i Wójta plan budżetu oraz wykonanie na dzień 31 grudnia 2022 r. przedstawiał się następująco: plan dochodów budżetowych – 47.795.721,17 zł, dochody wykonane – 45.226.010,07 zł, plan wydatków budżetowych – 48.692.146,13 zł, wykonanie wydatków budżetowych – 43.795.190,80 zł. Oznacza to procentową realizację dochodów budżetowych w wysokości 94,62% i wydatków budżetowych w wysokości 89,94%. Inwestycje realizowane były zgodnie z przyjętym planem (97,56%). Biorąc pod uwagę ogólną trudną sytuację ekonomiczną, inwestycje stanowiły 15,25% ogółu wydatków budżetowych, co jest zjawiskiem pozytywnym.

Radni zapoznali się z wnioskiem w sprawie udzielenia Wójtowi absolutorium z tytułu wykonania budżetu w 2022 r. R.I.O. pozytywnie zaopiniowała wniosek Komisji Rewizyjnej o udzieleniu absolutorium Wójtowi Gminy Kwilcz z tytułu wykonania budżetu za rok 2022.

Radni podjęli uchwałę w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu Gminy Kwilcz w 2022 roku. Procedura absolutoryjna została zakończona podjęciem uchwały o udzieleniu absolutorium z tytułu wykonania budżetu. Za udzieleniem absolutorium, oznaczającym stwierdzenie prawidłowości działania finansowego organu wykonawczego, głosowało jednogłośnie 13 radnych.

Przewodniczący Rady Gminy Grzegorz Korpik złożył Wójtowi w imieniu swoim i całej Rady gratulacje, dziękując jednocześnie wszystkim wykonawcom budżetu roku 2022.

Wójt podziękował za udzielone zaufanie, zaznaczył, że jest to wspólny sukces radnych, sołtysów, dyrektorów i kierowników jednostek, organizacji społecznych i pracowników urzędu, bez pomocy których nie byłaby możliwa właściwa realizacja budżetu.

________________________________________________________

Podsumowanie budżetu roku 2022

Budżet Gminy Kwilcz uchwalony został Uchwałą Nr XXXIII/269/2021 Rady Gminy Kwilcz z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie uchwały budżetowej na rok 2022. Określał on dochody w wysokości 29.645.466,00 zł oraz wydatki w wysokości 30.572.037,00 zł. Zaplanowano deficyt w wysokości 926.571,00 zł, który miał być sfinansowany przychodami pochodzącymi z zaciągniętych przez gminę kredytów i pożyczek.  

Uchwała budżetowa w 2022 r. zmieniana była 9 razy uchwałami Rady Gminy Kwilcz i 17 razy zarządzeniami Wójta Gminy na mocy udzielonego upoważnienia przez organ stanowiący do dokonywania zmian w planie wydatków budżetu w zakresie przeniesień miedzy rozdziałami i paragrafami z wyłączeniem przeniesień wydatków pomiędzy działami. W wyniku wprowadzonych zmian budżetowych przez Radę Gminy i Wójta plan budżetu oraz wykonanie na dzień 31 grudnia 2022 r. przedstawiał się następująco:

• plan dochodów budżetowych – 47.795.721,17 zł,
• dochody wykonane – 45.226.010,07 zł,
• plan wydatków budżetowych – 48.692.146,13 zł,
• wykonanie wydatków budżetowych – 43.795.190,80 zł.

Oznacza to procentową realizację dochodów budżetowych w wysokości 94,62% i wydatków budżetowych w wysokości 89,94%.

W strukturze dochodów znaczący udział odgrywają dochody bieżące, które w 2022 roku zostały wykonane na poziomie 41.389.810,12 zł, tj. w 93,57% w stosunku do planu wynoszącego 44.233.918,58 zł. Dochody majątkowe Gminy Kwilcz w 2022 roku zostały wykonane na poziomie 3.836.199,95 zł, tj. w 107,70% w stosunku do planu wynoszącego 3.561.802,59 zł. Głównym źródłem dochodów Gminy Kwilcz w 2022 roku były dochody własne, następnie dotacje na bieżące zadania zlecone i własne oraz subwencja. W 2022 r. dochody własne stanowiły 39,11% ogółu wykonanych dochodów, dotacje stanowiły 32,54 ogółu dochodów, subwencja stanowiła 19,87% wykonanych dochodów, a dochody majątkowe 8,48% ogółu dochodów. Ważnym źródłem dochodów w 2022 roku były wpływy z podatków i opłat lokalnych. Wpływy z podatków i opłat lokalnych, które zostały zaplanowane na poziomie 8.073.970,30 zł zostały wykonane w 2022 roku w wysokości 8.457.131,02 zł, co stanowi 104,75% wykonania. Dochody majątkowe w 2022 roku zrealizowano w 107,70%, w stosunku do planu 3.561.802,59 zł zostały wykonane w kwocie 3.836.199,95 zł. 

Plan zadań inwestycyjnych Gminy Kwilcz na 2022 rok w uchwale budżetowej Nr XXXIII/269/2021 Rady Gminy Kwilcz z 28 grudnia 2021 r. wynosił  3.410.000,00 zł.  W ciągu roku po dokonanych zmianach plan zadań inwestycyjnych wyniósł 6.844.980,04 zł, z czego wykonano 6.677.670,11 zł. Zaplanowane zadania inwestycyjne zostały wykonane w 97,56%.

Wydatki były ponoszone zgodnie z art. 44 ustawy o finansach publicznych, na cele i w wysokościach ustalonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego. Wydatkowanie środków następowało w sposób szczególnie oszczędny, jednakże  gwarantujący wykonanie obligatoryjnych zadań samorządu gminnego oraz w sposób umożliwiający terminową realizację zadań.

Budżet 2022 roku zamknął się nadwyżką w wysokości 1.430.819,27 zł, przy planowanym deficycie w wysokości 926.571,00 zł (stan na 01.01.2022 r.), a po zmianach przy planowanym deficycie w wysokości 896.424,96 zł (stan na 31.12.2022 r.). Na dzień 31.12.2022 r. stan zobowiązań Gminy zgodnie ze sprawozdaniem Rb-Z wg stanu na koniec IV kwartału 2022 roku (kwartalne sprawozdanie o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz poręczeń i gwarancji) wynosił 3.415.214,59 zł, w tym z tytułu kredytów 3.415.214,59 zł. Na dzień 31.12.2022 r. stan należności i wybranych aktywów finansowych Gminy zgodnie ze sprawozdaniem Rb-N wg stanu na koniec IV kwartału 2022 roku (kwartalne sprawozdanie o stanie należności oraz wybranych aktywów finansowych) wynosił 9.594.803,69 zł, w tym: pożyczki (należności wynikające z przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności) kwota 23.982,56 zł, gotówka i depozyty kwota 7.598.964,88 zł, należności wymagalne 1.949.169,86 zł, pozostałe należności 22.686,39 zł.

W 2022 roku spłata zobowiązań z tytułu kredytów wyniosła 1.046.877,35 zł. Uchwałą Nr XXXIII/269/2021 Rady Gminy Kwilcz z dnia 28 grudnia 2021 r. w sprawie uchwały budżetowej na rok 2022 Wójt uzyskał upoważnienie do zaciągania kredytów i pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych na pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu do wysokości 500.000,00 zł oraz do zaciągania kredytów i pożyczek, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o finansach publicznych z dnia  27 sierpnia 2009 r. W 2022 roku Wójt nie korzystał z powyższego upoważnienia i Gmina Kwilcz nie zaciągnęła kredytów i pożyczek.

Jednym jednak ważniejszych aspektów jest zadłużenie Gminy. Ocena zadłużenia w jednostkach samorządowych dokonywana jest na podstawie o wskaźników wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Pierwszy wskaźnik zadłużenia informuje o udziale zobowiązań ogółem w dochodach ogółem. Zgodnie z ww. ustawą, łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec roku budżetowego nie może przekroczyć 60% dochodów ogółem tej jednostki. Na koniec 2021 roku zadłużenie wynosiło 4.462.091,94 zł, co stanowiło 11,29%. Na koniec natomiast 2022 roku zadłużenie wynosiło po ponad 1 mln miej - 3.415.214,59 zł, co we wskaźniku procentowym stanowi 7,55% jako wskaźnik zadłużenia. W okresie 2020 – 2022 wskaźnik ten miał wartość w granicach 7-11%. Niski poziom wskaźnika informuje o tym, że Gmina Kwilcz niechętnie korzystała z kredytów i pożyczek. Poziom tego wskaźnika świadczy o bezpiecznej i stabilnej wysokości zadłużenia. Wskaźnik poziomu obsługi zadłużenia obrazuje udział wydatków na obsługę zadłużenia i spłat rat kapitałowych w dochodach ogółem. Łączne koszty obsługi długu jednostki samorządowej przypadające do zapłaty w danym roku budżetowym oraz potencjalne spłaty kwot wynikających z udzielonych poręczeń, zgodnie z ustawą o finansach publicznych, nie mogą przekroczyć 15% jej dochodów ogółem. W Gminie Kwilcz wskaźnik obsługi zadłużenia kształtuje się na niskim, bezpiecznym poziomie. Najwyższa wartość wskaźnika wystąpiła w 2022 roku – 2,94%, a najniższa w 2021 roku – 2,01%. Wzrost wskaźnika wynikał z wysokiej stopy oprocentowania kredytów, jaki miał miejsce w 2022 roku. Niski poziom obsługi zadłużenia w każdym z badanych lat wskazuje na fakt, iż ryzyko niewypłacalności Gminy Kwilcz jest bardzo małe.

Podsumowując, w mojej ocenie, realizacja budżetu w 2022 roku przebiegała prawidłowo, a wydatkowanie środków budżetowych następowało w sposób szczególnie celowy i oszczędny. Gmina realizowała zadania określone uchwałą budżetową zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych i aktów wykonawczych. Ponadto Gmina Kwilcz posiada płynność finansową i wszystkie jej zobowiązania były i są realizowane terminowo i zgodnie z przepisami i postanowieniami zawartych umów. Zadowalający poziom realizacji dochodów budżetowych oraz oszczędne i racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi przez wszystkie jednostki organizacyjne Gminy Kwilcz umożliwiły pełną realizację zadań bieżących oraz wykonanie w zasadzie wszystkich zaplanowanych zadań inwestycyjnych.

Sytuacja geopolityczna, gospodarcza i ekonomiczna położyła się sporym cieniem na minionym roku. Uczucie wielkiej niepewności towarzyszyło nam niemalże przez cały rok. Obawialiśmy się rozwoju konfliktu zbrojnego, kryzysu energetycznego, silnego wzrostu cen towarów i usług, braku paliw. Rok 2022 był też  okresem, w którym jako samorząd było nam dane zmierzyć się z nowymi zadaniami. Ogromny wzrost cen węgla, pelletów drzewnych, gazu spowodował, że przed samorządami postawiono w krótkim czasie kolejne zadania. Najpierw zorganizowanie wypłat dodatków paliwowych dla mieszkańców, następnie zorganizowanie sprzedaży węgla przez jednostkę samorządu terytorialnego. Co ważne, wszelkie nowe zadania udało się z powodzeniem zrealizować.

Budżet w 2022 roku realizowany był w bardzo trudnych warunkach. Rosnąca inflacja oraz wzrost stóp procentowych i cen nośników energii przyczyniły się do znacznego podwyższenia kosztów bieżących oraz kosztów realizowanych zadań. Wzrost stóp procentowych przełożył się na wzrost kosztów obsługi zadłużenia. Na przestrzeni ośmiu miesięcy stopa referencyjna została podniesiona 8 razy, czyli w sumie o 5,15 pkt proc. Takiej sytuacji nie przewidywały nawet prognozy rządowe, dlatego też wzrost stóp procentowych był dla także budżetu obciążeniem finansowym.

Rok 2022 minął, podobnie jak lata poprzednie, pod hasłem inwestycji, które mimo trudności związanych z rosnącymi kosztami konsekwentnie stanowią priorytet dla naszego samorządu. W ramach realizacji inwestycji wydatkowano kwotę 6.667.670,11 zł, co stanowi 15,25% ogółu wydatków budżetowych.